slc0002 - Mabel Lohr Midwifery

finished entering 2/28, needs some review with Bendu

1
Yan 
ya 
ya2 
-n 
-n1 
Emph 
ya 
yà 
ya2 
Abdulai 
Abdulai 
Abdulai 
Abdulai 
Bɛndu 
Bɛndu 
Bendu 
Bendu 
nante 
nante 
nante 
today 
a2 
1sg 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
vel 
vel 
vel1 
invite 
mi 
mi 
mi2 
Mother 
Mabɛl 
Mabɛl 
Mabɛl 
Mabel 
Mabɛl 
Mabɛl 
Mabɛl 
Mabel 
Law 
lɔ 
5 
Lohr 

I am Abdulai Bendu, today I have called Mother Mabel, Mabel Law,

2
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
hunyi 
hun 
hun1 
come 
yi 
yi1 
we 
tongi 
tongi 
tonki 
show 
ja 
ja 
ja 
matter 
gbeme 
gbeme 
gbemi1 
child-bearing 

to come and tell us about child bearing,

3
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
how 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
so 
so 
so3 
so (Eng) 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
yi 
yi 
yi1 
we 
pɛ 
pɛ 
3 
again 
tongi 
tongi 
tonki 
show 
ŋanɛ 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
ko 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

how to deliver, she is also coming to show us the people she had delivered,

4
so 
so 
so3 
so (Eng) 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
kela 
ke 
ke1 
see 
la 
la1 
it 
ŋa 
ŋa 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
anyindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 

so how she sees it to deliver people.

5
Kɛ 
kɛ 
1 
but 
lanɛki 
lanɛki 
lanɛki 
this matter 
lamɔ 
la 
la1 
what-Rel 
mɔ 
2 
you (Obj) 
bia 
bia 
hun 
hun 
hun1 
come 
theli 
theli 
theli 
speak 
kiɛ 
ki 
ki1 
this 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

But this thing you are coming to say,

6
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
whoever 
wɔ 
wɔ 
1 
Rel (wɔ) 
yema 
yema 
yema1 
want 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
thelaɛ 
the 
the 
hear 
la 
la1 
it 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
wɔla 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
la 
la1 
it 
the 
the 
the 
hear 
wɔlɔka 
wɔlɔ 
hwɛlo 
world 
ka 
ka2 
this 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 

anybody that wants to hear it will hear it, in this whole world,

7
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
anyone 
wɔ 
wɔ 
1 
Rel (wɔ) 
yema 
yema 
yema1 
want 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
thelaɛ 
the 
the 
hear 
la 
la1 
it 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
la 
la 
la1 
it 
the 
the 
the 
hear 

anybody that wants to hear it will hear it.

8.1
So 
so 
so3 
so (Eng) 
nyema 
you (Subj) 
yema 
yema1 
want 
la 
la 
la1 
it 

‎So do you like that?

8.2
aŋa 
a2 
1sg 
ŋa 
yi 
yi 
yi2 
ask 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
la 
la 
la1 
whether 
labo 
la 
la1 
it 
bo 
nyema 
you (Subj) 
yema 
yema1 
want 
la 
la 
la1 
it 

‎I should ask you if you like that.

9
Nkela 
you (Subj) 
ke 
ke1 
see 
la 
la1 
it 
bo 
bɔ 
3 
be able 
la 
la 
la1 
something 
li 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
kɛlɛŋ 
kɛlɛŋ 
kɛlɛŋ2 
good 
ala 
a2 
1sg 
la 
la1 
it 
bɔ 
bɔ 
3 
be able 
yema 
yema 
yema1 
want 

If you see it as something good, I will want it.

10
Tɛm 
tɛm 
tɛm 
when 
ndɔ 
ndɔ 
ndɔ 
what 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
ntipɛ 
you (Subj) 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
gbemia 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
a1 

When did you start delivering?

11
à 
a2 
1sg 
tipɛ 
tipɛ 
tipɛ 
start 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
1954 
1954 
1954 
1954 

I started delivering 1954.

12
Tɛm 
tɛm 
tɛm 
time 
landɛ 
la 
la1 
it 
-n 
-n1 
Emph 
dɛ 
1 
the 
vɛ 
vɛ 
1 
that 
ŋɔ 
ŋɔ̃́ 
2 
how 
mɔi 
mɔ 
2 
you (Obj) 
ya 
yà 
a1 

That time how (old) were you?

13
Tɛm 
tɛm 
tɛm 
time 
landɛ 
la 
la1 
it 
-n 
-n1 
Emph 
dɛ 
1 
the 
ejimdɛ 
ejim 
dɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
Indef 
ej 
ej 
ej 
age (Eng) 
ɔf 
ɔf 
ɔf 
of (Eng) 
47 
47 
47 
47 
yiars 
yiars 
yiars 
years (Eng) 

That time my age was the age of 47 years.

14.1
Tɛm 
tɛm 
tɛm 
time 
lan 
lan 
lan1 
that 
1954 
1954 
1954 
1954 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
tipɛ 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

That time 1954, is that the time you started delivering?

14.2
Aa 
aa 
aa2 
yes 
.) 

Yes

15
Aŋaɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
ŋa 
ɛ 
1 
the 
vɛ 
vɛ 
1 
thus 
ŋa 
ŋa 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
paka 
paka 
paka2 
pay 
yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

Those people you delivered, do they pay you for delivering them?

16
Apum 
à- 
a- 
NCM-ha 
pum 
pum1 
some 
haŋ 
ha 
-ŋ 
-n1 
Emph 
che 
che 
che3 
will-Fut 
mi 
mi 
mi1 
me 
paka 
paka 
paka2 
pay 
apum 
à- 
a- 
NCM-ha 
pum 
pum1 
some 
hamika 
ha 
mi 
mi1 
me 
ka 
ka4 
give 
nsoiɛ 
n- 
n- 
NCM-ma 
soiɛ 
swe 
soap 
ha 
hã 
mi 
mi 
mi1 
me 
ka 
ka 
ka4 
give 
boyaɛ 
 
boya 
token gift 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

Some will not pay me some will give me soap, they give me small token.

17
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it is (hɔ) 
koŋ 
koŋ 
koŋ1 
finish 
gbo 
gbo 
gbo1 
quite 
we 
we 
ha 
hã 
che 
che 
che3 
will-Fut 
mi 
mi 
mi1 
me 
paka 
paka 
paka2 
pay 

That is all, but they don't pay me. [Missing Neg.]

18
Kɛ 
kɛ 
1 
but 
ahindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
ŋa 
ŋa 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ŋan 
ŋa 
-n 
-n1 
Emph 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
nshiŋa 
you (Subj) 
si 
si1 
know 
ŋa 

But the people you have delivered do you know them all?

19
Apim 
à- 
a- 
NCM-ha 
pim 
pum1 
some 
ashiŋa 
a1 
shi 
si1 
know 
ŋa 
apim 
à- 
a- 
NCM-ha 
pim 
pum1 
some 
achehaŋ 
a1 
che 
che1 
be 
ha 
ŋ 
ni2 
Neg 
pɛ 
pɛ 
3 
again 
koŋshi 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
shi 
si1 
know 

Some I know them some I would not know them all again.

20
Shenge 
shenge 
shenge 
Shenge 
bɔi 
bɔi 
bɔi1 
boy (Eng) 
fli 
fli 
fili 
really 
wɔɔ 
wɔɔ 
1 
him (wɔ) 
shenge 
shenge 
shenge 
Shenge 
kaɛ 
ka 
ka2 
here 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ya 
yà 
ya2 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
yawɔ 
yaa 
yaa 
mother 
wɔ 
1 
him (wɔ) 

Even Shenge boy in Shenge here I delivered him (of) his mother.

21
Kɛ 
kɛ 
1 
but 
ahindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋa 
ŋa 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
nshi 
you (Subj) 
shi 
si1 
know 
tɔm 
tɔm 
tɔm2 
count 
lam 
lam 

But all the people you delivered do you know the count?

22
à 
a2 
1sg 
chen 
che 
che3 
will-Fut 
ni 
ni2 
Neg 
pɛ 
pɛ 
3 
again 
bɔ 
bɔ 
3 
be able 
shi 
shi 
si1 
know 

I will not be able to know it again,

23
rai 
ræ 
rai 
paper 
landɛ 
landɛ 
bul 
bùl 
bul2 
one 
fli 
fli 
fili 
really 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
ko 
ko 
Perf 
tuk 
tuk 
tuk 
disappear 
kɛ 
kɛ 
1 
and 
rai 
ræ 
rai 
paper 
ɛ 
ɛ 
1 
the 
ŋalɛ 
ŋalɛ 
halɛ 
other 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
lɔ 
lɔ 
1 
where (Rel, lɔ) 
akache 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
once 
che 
che3 
Prog 
makɛ 
mak 
mak 
mark 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

even one of the papper has disapeared it is just the other one that is there, where I use to mark.

24.1
Mɔni 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
-n 
-n1 
Emph 
bɔ 
bɔ 
3 
be able 
shi 
shi 
si1 
know 
nɛnthɛ 
nɛn 
nɛn2 
year 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
1 
the 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
koi 
koi 
kuyɛ 
take 
ko 
ko 
ko1 
to 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

Would you now be able to know the amount of years you have took delivering?

24.2
Aa 
aa 
aa2 
yes 
.) 

(Yes.)

25
Nɛn 
nɛn 
nɛn2 
year 
thi 
thi 
thi- 
NCM (tha) 
wɔ 
wɔ 
3 
how many 

How many years?

26
Nɛn 
nɛn 
nɛn2 
year 
thi 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
koŋɔnɔ 
koŋɔnɔ 
kuhɔnɔ 
twenty 
ni 
ni 
ni1 
and 
waŋ 
wàŋ 
waŋ2 
ten 
nira 
ni 
ni2 
Neg 
ra 
ra1 
three 

Thirty-three years.

27
Nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
veio 
veio 
veio 
too long 

You have been on it for too long?

28
Ako 
a2 
1sg 
ko 
Perf 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
veio 
veio 
veio 
too long 

I have been on it for too long.

29
Ina 
ina 
hina 
who 
tongiɛ 
tongi 
tonki 
show 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
ŋa 
ŋa 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ahindɛa 
à- 
a- 
NCM-ha 
hin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
a1 

Who showed you how to deliever people?

30
Thetha 
thèthá 
thetha 
grandmother 
mi 
mi 
mi1 
my 
ka 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che3 
Prog 
ŋa 
ŋa 
mpanth 
m- 
n- 
NCM-ma 
panth 
panth1 
work 
ma 
ma 
ma3 
it (ma) 
landɛ 
landɛ 
pɛŋ 
pɛŋ 
bifo 
bifo 
bifo 
before (Eng) 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
mmu 
mmu 
hu 
hu 
wu1 
die 

My grandmother used to do the work before she died.

31
kɛ 
kɛ 
1 
but 
tɛmdɛ 
tɛm 
tɛm 
time 
dɛ 
1 
the 
vɛ 
vɛ 
1 
be 
aka 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che1 
be 
ton 
ton 
ton1 
small 

But that time I was small.

32
Ya 
yà 
ya2 
ka 
ka 
ka5 
Past 
ni 
ni 
hani 
hani 
santhɛ 
santh 
santh2 
grown up 
ɛ 
1 
the 
isɔ 
isɔ 
isɔ 
morning 
bul 
bùl 
bul2 
one 
akoŋ 
a2 
1sg 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
thukuli 
thukuli 
thukuli 
warm 
jomi 
jo 
jo2 
food 
mi 
mi1 
my 
kusɛ 
kus 
kus2 
leftovers 
ɛ 
1 
the 
ayema 
ya2 
yema 
yema1 
want 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
jo 
jo 
jo1 
eat 

When I had grown up, one morning after I had just warm my rice and wanted to eat it,

33
ahindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
ha 
hã 
hun 
hun 
hun1 
come 
ha 
hã 
hayema 
ha 
yema 
yema1 
want 
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
koi 
koi 
kuyɛ 
take 
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
bul 
bùl 
bul2 
one 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
wom 
wom 
wom1 
send 
nyamba 
nyamba 
inyamba 
Moyamba 
ko 
ko 
ko1 
to 

Then the people came, they said they want one person to send her to Moyamba

34
kaŋga 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
kaŋ 
kaŋ 
karaŋ 
teach 
ŋa 
ŋa 
ha1 
about 
hungbemiɛ 
hun 
hun2 
Incipient 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
Nthela 
you (Subj) 
the 
the 
hear 
la 
la1 
it 
nye 
nye 
nye 
right (Tag) 
pɔ 
pɔ 
2 
they 
mi 
mi 
mi1 
me 
apɔint 
apɔint 
apɔint 
appoint 
ya 
yà 
ya2 
kɔni 
kɔni 
2 
go 

To go and teach me how to deliver, you hear that right, I was apointed, and then I went. [unsure translation]

35.1
Ika 
yi1 
we 
ka 
ka5 
Past 
chelɔ 
che 
che1 
be 
lɔ 
1 
there 
mpaŋ 
m- 
n- 
NCM-ma 
pàŋ 
paŋ2 
month 
bul 
bùl 
bul2 
one 

We were there for one month.

35.2
sistha 
sistha 
sistha 
Sister 
kɔba 
kɔba 
kɔba 
Koba 
ŋaha 
kaŋa 
kaŋa 
karaŋ 
teach 
hi 
hi 
yi1 
we 
mpanthoɛ 
m- 
n- 
NCM-ma 
panth 
panth1 
work 
ɛ 
1 
the 

Sister Koba is the one that tought us this work.

36
Sistha 
sistha 
sistha 
Sister 
Kɔba 
kɔba 
kɔba 
Koba 
lan 
lan 
lan1 
that 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
mu 
mu 
mu1 
still 
haŋ 
haŋ 
ha-a-a 
until 
ma 
ma 
ma1 
Subord 
nantɛ 
nantɛ 
nante 
today 

That Sister Koba is she still there up to this day?

37
Wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
nyambako 
nyamba 
inyamba 
Moyamba 
ko 
ko1 
to 
wɔn 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-n 
-n1 
self 
bɛ 
bɛ 
1 
just 
ko 
ko 
ko1 
to 
ritaya 
ritaya 
ritaya 
retired 
yɛlaio 
yɛ 
yɛ 
as 
laio 
laio 
now 
wɛ 
wɛ 
ɛ1 
Cl-final 

She is there in Moyamba, she herself has retired, as it is.

38
So 
so 
so3 
so (Eng) 
wɔŋ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-ŋ 
-n1 
Emph 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
tongiɛ 
tongi 
tonki 
show 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
ŋa 
ŋa 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi1 
delivery 
ɛ 
1 
the 

So she showed how the delivery work?

39
So 
so 
so3 
so (Eng) 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi1 
delivery 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ki 
ki 
ki1 
this 
nkaŋala 
you (Subj) 
kaŋa 
karaŋ 
learn 
la 
la1 
it 
fli 
fli 
fili 
really 

So this delivery you learned it really?

40.1
Akaŋala 
a2 
1sg 
kaŋa 
karaŋ 
learn 
la 
la1 
it 
fli 
fli 
fili 
really 

I learned it really.

40.2
Aka 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
Past 
biɛla 
bi 
bi1 
have 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
la 
la1 
it 
rai 
ræ 
rai 
paper 
fli 
fli 
fili 
really 

I used to have the paper really.

41
Nsiɛ 
you (Subj) 
si 
si1 
know 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
tɛm 
tɛm 
tɛm 
time 
pɛm 
pəm 
pɛm 
war 
doki 
do 
lo1 
this 
ki 
ki1 
this 
yɛi 
yɛ 
yɛ 
how 
yi 
yi1 
we 
chaŋ-chaŋdɛ 
chaŋchaŋ 
chaŋchaŋ1 
goes about 
-dɛ 
-ɛ 
TMA 
raiyɛ 
rai 
rai 
paper 
yɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
tuk 
tuk 
tuk 
disappear 

You know the war time. The going about from one place to another, The paper has disappeared.

42
kɛ 
kɛ 
1 
but 
kitɛ 
kit 
kit 
kit (Eng) 
ɛ 
1 
the 
ŋɔmi 
fi 

but I still have the kits.

43
Abiɛ 
a2 
1sg 
bi 
bi1 
have 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
lɔni 
lɔ 
1 
there 
ni 
ni2 
Neg 
bopɛ 
sizɔs 
sizɔs 
sizɔs 
scissors 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
within 
abiɛ 
a2 
1sg 
bi 
bi1 
have 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
lɔni 
lɔ 
1 
there 
ni 
ni2 
Neg 
makintɔsh 
makintɔsh 
makintɔsh 
Macintosh 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
within 

I do not have the scissors in it (the kit) nor do I have the makintosh in it.

44.1
abiɛ 
a2 
1sg 
bi 
bi1 
have 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
lɔni 
lɔ 
1 
there 
ni 
ni2 
Neg 
nɔndo 
nɔn 
do 
lo1 
this 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
pɔ 
pɔ 
2 
they 
lɛli 
lɛli 
lɛli1 
look (at) 
kunthɛ 
kun 
kun 
stomach 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

I do not have that thin [thing] they use to look inside pregnant women.

44.2
Yen-o-yen 
yenoyen 
yenoyen 
something 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
hɔ 
hɔ 
2 
Indef 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
tuk 
tuk 
tuk 
is gone 

Everything is lost.

45
So 
so 
so3 
so (Eng) 
thanɛ 
thanɛ 
thanɛ 
that (tha) 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
nka 
you (Subj) 
ka 
ka5 
once 
bitha 
bi 
bi1 
have 
tha 
tha1 
them (tha) 

So you used to have all those thing?

46
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
hɔ 
hɔ 
2 
Indef 
ka 
ka 
ka5 
once 
che 
che 
che1 
be 
kitɛ 
kit 
kit 
kit (Eng) 
ɛ 
1 
the 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
within 

All used to be in the kit.

47
So 
so 
so3 
so (Eng) 
yan 
ya 
ya2 
-n 
-n1 
Emph 
aka 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
Past 
bo 
bo 
minɛ 
minɛ 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
kilɛ 
kil 
kil1 
house 
ɛ 
1 
the 
ko 
ko 
ko1 
to 
ni 
ni 
ni1 
and 
pɔmthɛ 
pɔm 
pɔm1 
leaf 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
1 
the 
ken 
ken 
ken1 
similar to 
aŋa 
à- 
a- 
NCM-ha 
ŋa 
bɛndɛ 
bɛn 
bɛn2 
elder 
dɛ 
1 
the 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
ŋaɛ 
ŋa 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

So me I always think you just deliver in the home with the leaves like our first people how they do it

48
Ve 
ve 
ve4 
Treatment 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ala 
a2 
1sg 
la 
la1 
it 
ŋaɛ 
ŋa 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

All that I can do.

49
nshi 
you (Subj) 
shi 
si1 
know 
pɔmthɛ 
pɔm 
pɔm1 
leaf 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
1 
the 

Do you know (how to use) leaves?

50
à 
a2 
1sg 
si 
si 
si1 
know 
pɔmthɛ 
pɔm 
pɔm1 
leaf 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
1 
the 
ye 
ye 
ye1 
then 
laio 
laio 
laio 
now 
bɛ 
bɛ 
1 
self 
wosoɛ 
akɔ 
a2 
1sg 
kɔ 
2 
go 
tu 
tu 
tu2 
pound 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
ha 
hã 
ŋya 
ŋya 
nya1 
people 
kunthɛ 
kun 
kun 
stomach 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

I know the leaves, as it is even that native medicine chalk I can pound it for pregnant women,

51
kundɛ 
kun 
kun 
pregnancy 
dɛ 
1 
the 
ko 
ko 
Perf 
gbo 
gbo 
gbo1 
indeed 
che 
che 
che1 
be 
mpaŋ 
m- 
n- 
NCM-ma 
pàŋ 
paŋ2 
month 
mɛntiŋ 
mɛntiŋ 
mɛntiŋ 
seven 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
kul 
kul 
kul 
drink 

If the pregnancy has reached its seventh month, you drink (it).

52
Yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
tɛmdɛ 
tɛm 
tɛm 
time 
dɛ 
1 
the 
hɔŋ 
hɔŋ 
2 
it (hɔ) 
mɔiɛ 
mɔi 
muɛ 
arrive 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ha 
hã 
gbemɔɛ 
gbem 
gbem1 
bear 
-ɔ 
-o 
EV 
ɛ 
1 
the 

When your delivery time aproaches,

53
lɛ 
lɛ 
3 
if 
nɔsɛ 
nɔs 
nɔs 
nurse (Eng) 
ɛ 
1 
the 
ha 
hã 
ni 
ni 
ni2 
Neg 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
kɛkɛ 
kɛkɛ 
kɛkɛ 
quickly 
nrunth 
you (Subj) 
runth 
runth 
push 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
runth 
runth 
runth 
push 
li 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
bul 
bùl 
bul2 
once 
komɔɛ 
komɔ 
komɔ1 
child 
ɛ 
1 
the 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
honi 
honi 
honi 
get out 

If the nurse would not make it fast, when you push you just push once and the baby is out.

54
Lanɛ 
lanɛ 
lanɛ1 
that 
la 
la 
la1 
it 
li 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
kɛlɛŋ 
kɛlɛŋ 
kɛlɛŋ2 
well 
ahinŋa 
à- 
a- 
NCM-ha 
hinŋ 
nyin 
people 
NCM-ha 
ŋan 
ŋa 
-n 
-n1 
Emph 
the 
the 
the 
hear 

That is very good for people to hear

55
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
ŋan 
ŋa 
-n 
-n1 
Emph 
siɛ 
si 
si1 
know 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
lɛ 
lɛ 
3 
that 
nkɔni 
you (Subj) 
kɔ 
2 
go 
ni 
ni2 
Neg 
skul 
skûl 
skul 
school 
livil 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
vil 
vil 
far 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
kɛ 
kɛ 
1 
but 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ahindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
yenkɛlɛn 
yenkɛlɛn 
yenkeleŋ 
nicely 

for them to know that you did not go to skul far at all but you do deliver people very good.

56
wan 
wan 
wan 
One 
day 
day 
day 
day (Eng) 
asɔthɔni 
a2 
1sg 
sɔthɔ 
sɔthɔ 
get 
ni 
ni2 
Neg 
mu 
mu 
mu1 
ever 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
problem (Eng) 
ya 
yà 
ya2 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

Not once have I got problem delivering,

57
kɛ 
kɛ 
1 
but 
wanta 
wàntà 
wanta 
girl 
bul 
bùl 
bul2 
one 
ka 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che1 
be 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
wonga 
wonga 
wonga 
at home 
ka 
ka 
ka2 
this 
Tɔmi 
Tɔmi 
Tɔmi 
Tomi 
Tɔka 
Tɔka 
Tɔka 
Tucker 
ka 
ka 
ka2 
here 
kɛ 
kɛ 
1 
but 
ka 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che1 
be 
peshɛnt 
peshɛnt 
peshɛnt 
patient (Eng) 
siza 
siza 
siza 
Caesarean 

One girl used to be in this house to Tommy Tucker but she was a patient Siza (Caesurean section).

58
Yɛ 
yɛ 
yɛ 
after 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
woth-kun 
woth-kun 
woth-kun 
be pregnant 
dɛ 
dɛ 
1 
the 
pɔɛ 
pɔ 
2 
they 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
hɔ 
hɔ 
1 
tell 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ma 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
gbemɔ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
wonga 
wonga 
wonga 
at home 

After she has got pregnant, she was told no delivery at home.

59
Pɔɔ 
pɔɔ 
2 
they 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ŋa 
ŋa 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
gbemɔ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
nyamba 
nyamba 
inyamba 
Moyamba 
ko 
ko 
ko1 
to 
kɛ 
kɛ 
1 
for 
lɔ 
lɔ 
1 
there 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
ka 
ka 
ka5 
Past 
ŋa 
ŋa 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
sizaɛ 
siza 
siza 
Caesarean 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
nthela 
you (Subj) 
the 
the 
hear 
la 
la1 
it 
nye 
nye 
nye 
right (Tag) 

They (said) she is to go to Moyamba, there did her the siza.

60
Velen 
velen 
veleŋ3 
after 
thilandɛ 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
landɛ 
landɛ 
that 
hun 
hun 
hun2 
Incipient 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
le 
lê 
le2 
remain 
chal 
chal 
chal2 
sit 
ka 
ka 
ka2 
here 
ni 
ni 
ni1 
with 
kunɛ 
kun 
kun 
pregnancy 
ɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
wɔi 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
nɛki 
nɛki 
nɛki 
be painful 

After that (she) just sat and felt her delivery pain.

61
Nɔs 
nɔs 
nɔs 
nurse (Eng) 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
ka 
ka 
ka5 
Past 
cheni 
che 
che1 
be 
ni 
ni2 
Neg 
eriaio 
eriaio 
eriaio 
area (Eng) 
ai 
ai 
ai1 
in 
hɔspitalai 
hɔspital 
hɔspith 
hospital 
ai 
ai1 
in 
fli 
fli 
fili 
really 
nɔs 
nɔs 
nɔs 
nurse (Eng) 
ka 
ka 
ka2 
here 
che 
che 
che1 
be 
ŋa 
ŋa 
ni 
ni 
ni2 
Neg 

There was no nurse in that whole area, even in the hospital there was no nurse,

62
dispɛnsa 
dispɛnsa 
dispɛnsa 
dispenser (Eng) 
che 
che 
che1 
be 
ŋa 
ŋa 
ni 
ni 
ni2 
Neg 
be 
be 
be1 
no 
nɔs 
nɔs 
nɔs 
nurse (Eng) 
che 
che 
che1 
be 
ŋa 
ŋa 
ni 
ni 
ni2 
Neg 
lanɛ 
lanɛ 
lanɛ1 
it is that 
bɛiyɛ 
bɛi 
3 
chief 
yɛ 
1 
the 
wɔka 
wɔ 
1 
Rel (wɔ) 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che1 
be 
ŋa 
ŋa 
ka 
ka 
ka5 
Past 
cheɛ 
che 
che1 
be 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
dɔkta 
dɔkta 
dɔkta 
doctor 

there was no dispenser and no nurse but that time the Paramount-chief that was here was a doctor,

63
langbando 
langban 
langban 
man 
do 
lo1 
this 
akoŋ 
a2 
1sg 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
pɔkɔni 
pɔkɔni 
pɔkɔni 
forget (trans) 
ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
wɔɛ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
1 
the 
Sijismɔn 
Sijismɔn 
Sijismɔn 
Sigismund 
Sijismɔn 
Sijismɔn 
Sijismɔn 
Sigismund 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ka 
ka 
ka5 
Past 
che 
che 
che1 
be 
as 
as 
as 
as (Eng) 
bɛiyɛ 
bɛi 
3 
chief 
yɛ 
1 
the 
nthela 
you (Subj) 
the 
the 
hear 
la 
la1 
it 
nye 
nye 
nye 
right (Tag) 

This man I've just forgotten his name, Sigismund, Sigismund was the chief, you hear that, right?

64
Yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
wanta 
wàntà 
wanta 
girl 
kunɛ 
kun 
kun 
womb 
ɛ 
wɔɛ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
1 
the 
hɔ 
hɔ 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
nɛkiɛ 
nɛki 
nɛki 
be painful 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
hami 
ha 
mi 
mi1 
me 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
vel 
vel 
vel1 
summon 
ahun 
a2 
1sg 
hun 
hun1 
come 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
wantaɛ 
wanta 
wanta 
girl 
ɛ 
1 
the 

When the girl was feeling the delivery pain [syntax?], they went to call me, to come and deliver the girl,

65
ya 
yà 
ya2 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
hin 
hin 
ya 
yà 
ya2 
wɔ 
wɔ 
pabondɛ 
pabondɛ 
Mɔmi 
mɔmi 
mɔmi 
Mommy 
Prat 
Prat 
Prat 
Pratt 
wɔɛ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
à 
a2 
1sg 
cheŋ 
che 
che1 
be 
-ŋ 
-n1 
Emph 
kɔo 
kɔ 
2 
go 
Emph 

I said [say?] to him, I told if is Mummy Prat I'm not going.

66
awɔ 
a2 
1sg 
wɔ 
1 
say 
bikɔs 
bikɔs 
bikɔs 
because 
che 
che 
che1 
be 
mpanth 
m- 
n- 
NCM-ma 
panth 
panth1 
work 
mami 
ma 
ma3 
it (ma) 
mi 
mi1 
me 
maɛ 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final Hort 

I said because it is not [should not be?] my work.

67
Ye 
ye 
ye1 
when 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
koyi 
ko 
Perf 
yi 
yi1 
we 
kaŋdɛ 
kaŋ 
karaŋ 
teach 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
pɔɛ 
pɔ 
2 
they 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
nkegbo 
you (Subj) 
ke 
ke1 
see 
gbo 
gbo1 
indeed 
nɔɛ 
nɔ 
nɔ 
person 
ɛ 
1 
the 
bi 
bi 
bi1 
have 
gballɛ 
gbal 
gbal4 
mark 
lɛ 
1 
the 
kɔ 
kɔ 
3 
Rel (kɔ) 
ko 
ko 
ko1 
to 
kunwɔɛ 
kun 
kun 
stomach 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
1 
the 
as 
as 
as 
as (Eng) 
sizaɛ 
siza 
siza 
Caesarean 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

When we were taught, they (said) (if) you see a mark on the belly as Siza,

68
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
ncheni 
you (Subj) 
che 
che1 
be 
ni 
ni2 
Neg 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
kilɛko 
kil 
kil1 
home 
ɛ 
1 
the 
ko 
ko1 
to 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
hɔspitul 
hɔspitul 
hɔspith 
hospital 
koɛ 
ko 
ko1 
to 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

No one should deliver her at home, [rather] it is hospital delivery.

69
Yaŋ 
yà 
ya2 
-ŋ 
-n1 
Emph 
bɛ 
bɛ 
1 
self 
pɛ 
pɛ 
2 
they 
ŋami 
ŋa 
mi 
mi1 
me 
hɔ 
hɔ 
1 
speak 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ko 
ko 
ko1 
to 
mi 
mi 
mi1 
me 
ko 
ko 
ko1 
to 
haŋ 
haŋ 
ha-a-a 
long time 
ni 
ni 
ni1 
and 
ya 
yà 
ya2 
kɔ 
kɔ 
2 
go 

Myself they spoke to me for a long time and I went,

70
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
wɔ 
wɔ 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
ko 
ko 
ko1 
to 
nurse 
nas 
nɔs 
nurse (Eng) 
che 
che 
che1 
be 
lɔni 
lɔ 
1 
there 
ni 
ni2 
Neg 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
ko 
ko 
ko1 
to 
dɔktaɛ 
dɔkta 
dɔkta 
doctor 
ɛ 
1 
the 
chelɔni 
che 
che1 
be 
lɔ 
1 
there 
ni 
ni2 
Neg 

They said they said they went to the nurse she was not there, they went to the doctor he was not there,

71
ye 
ye 
ye1 
when 
hundɛ 
hun 
hun1 
come 
dɛ 
1 
the 
la 
la 
la1 
it 
veyɛni 
vey 
vey 
stay long 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ni 
ni2 
Neg 
bɛ 
bɛ 
1 
self 
ken 
ken 
ken1 
be like 
ha 
hã 
hun 
hun 
hun1 
come 
na 
na 
na2 
Near Past 
ka 
ka 
ka5 
Past 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
bɛ 
bɛ 
1 
just 
gbemɔɛ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
ɛ 
1 
the 

When I came, it was not long

72
Aftabakɛ 
aftabak 
aftabak 
afterbirth (Eng) 
ɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
hun 
hun 
hun1 
come 
gba 
gba 
gba4 
stick (v) 
ki 
ki 
ki1 
this 
gbiŋ 
gbiŋ 
gbiŋ 
underscores sticking 
blidin 
blidin 
blidin 
bleeding (Eng) 
iŋɔi 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
ŋɔi 
ŋɔi 
merry 
huŋyi 
ki 
ki 
ki1 
this 
fip 
fip 
fip 
of bursting out 

The afterbirth came and stuck there heavily, then bleeding burst out badly,

73
Ihani 
yi1 
we 
hani 
hani2 
try 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
hani 
hani 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
hani 
hani 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
wɔi 
wɔi 
keni 
keni 
keni3 
(day) break 
ken 
ken 
ken4 
like 
ki 
ki 
ki1 
this 

We tried and tried and we tried, then early morning came.

74
Bɛyɛ 
bɛ 
3 
chief 
yɛ 
1 
the 
wɔn 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-n 
-n1 
self 
ayɛnaɛ 
ayɛnaɛ 
hun 
hun 
hun1 
come 
hun 
hun 
hun1 
come 
wɔŋ 
wɔŋ 
wɔŋ1 
give 
injɛkshɔn 
injɛkshɔn 
injɛkshɔn 
injection (Eng) 
bikɔs 
bikɔs 
bikɔs 
because 
yaŋ 
yà 
ya2 
-ŋ 
-n1 
Emph 
ache 
a2 
1sg 
che 
che1 
be 
injɛk 
injɛk 
injɛk 
inject (Eng) 
à 
a2 
1sg 
siŋɔ 
si 
si1 
know 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
ni 
ni 
ni2 
Neg 

The chief himself came, he came and give injection because me I don't, I don't know how to do it.

75
Bɛyɛ 
bɛ 
3 
chief 
yɛ 
1 
the 
wɔn 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-n 
-n1 
self 
ayɛnaɛ 
ayɛnaɛ 
fli 
fli 
fili 
really 
wɔi 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-i 
-i2 
and 
hun 
hun 
hun1 
come 
wɔŋ 
wɔŋ 
wɔŋ1 
give 
injɛkshɔnaa 
injɛkshɔn 
injɛkshɔn 
injection (Eng) 
aa 
wan 
wan 
thɛmdɛ 
thɛm 
tɛm 
time 
dɛ 
1 
the 
wɔi 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-i 
-i2 
and 
huŋ 
huŋ 
hun1 
come 
hu 
hu 
wu1 
die 

The chief himself came no sooner he came and injected to the girl, the girl died.

76
Komɔ 
komɔ 
komɔ1 
child 
landɛ 
landɛ 
landɛ 
that 
ko 
ko 
Perf 
bɛ 
bɛ 
1 
just 
hani 
hani 
gbako 
gbako 
gbako1 
grow 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
tika 
tika 
tika 
in this town 

That child is now grown, she is in this town.

77
komɔ 
komɔ 
komɔ1 
child 
gbem 
gbem 
bear 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 

The child she gave to him?

78
Wa 
wa 
wa2 
idph?? 
maɛ 
maa 
maa 
female 
ɛ 
1 
the 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
tika 
tika 
tika 
in this town 
mɔmi 
mɔmi 
mɔmi 
Mommy 
prat 
prat 
Prat 
Pratt 
ki 
ki 
ki1 
this 
wante 
wante 
wante 
sister 
wɔi 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-i 
-i2 
and 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
tika 
tika 
tika 
in this town 

A girl child, she is in this town, Mummy Pratt's sister.

79
ko 
ko 
ko1 
to 
gbemiyɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
yɛ 
1 
the 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

All the delivering you have done?

80
Wɔn 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-n 
-n1 
Emph 
kɛndɛ 
kɛndɛ 
vɛ 
vɛ 
1 
thus 
wɔ 
wɔ 
1 
Rel (wɔ) 
asɔthɔ 
a2 
1sg 
sɔthɔ 
sɔthɔ 
get 
bo 
bo 
bo2 
ever 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
problem (Eng) 

That is the only one I have got problem in.

81
Lanɛ 
lanɛ 
lanɛ1 
that 
laŋ 
la 
la1 
it 
-ŋ 
-n1 
Emph 
la 
la 
la1 
it 
sɔkba 
sɔkba 
sɔkba1 
disturb 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
gbi 
gbi 
gbi1 
very much 

That is the only one that disturbed you.

82
Gbi 
gbi 
gbi1 
very much 
Kɛ 
Kɛ 
1 
but 
yendɛ 
yen 
yen 
reason 
dɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
Indef 
bi 
bi 
bi1 
get 
lanɛvɛ 
lanɛ 
lanɛ1 
that 
vɛ 
1 
thus 
velen 
velen 
veleŋ3 
after 
thilandɛ 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
landɛ 
landɛ 
that 
dɔktaɛ 
dɔkta 
dɔkta 
doctor 
ɛ 
1 
the 
wɔ 
wɔ 
1 
Rel (wɔ) 
ka 
ka 
ka5 
Past 
ŋa 
ŋa 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɔpreshɔndɛ 
ɔpreshɔn 
ɔpreshɔn 
operation 
dɛ 
1 
the 
ka 
ka 
ka5 
Past 
hun 
hun 
hun1 
come 

At all. But the reason for that one, after all that the doctor that did his operation, [came]

83
mista 
mista 
Mista 
Mr. 
langba 
langba 
langban 
man 
landɛ 
landɛ 
landɛ 
that 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
pa 
pa 
hu 
hu 
wu1 
die 
wɔi 
wɔi 
hun 
hun 
hun1 
come 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ŋai 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
-i 
-i2 
and 
hun 
hun 
hun1 
come 
hɔm 
wɔm 
wɔm4 
tell 
lɛ 
lɛ 
3 
that 
ŋa 
ŋá 
ŋa2 
you (pl) 
ma 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
blem 
blem 
blem 
blame (Eng) 
wanthɛm 
wanthɛm 
wantɛm 
young woman 
dɛ 
dɛ 
1 
the 
vɛo 
vɛ 
1 
so 
Emph 

mister, the man [woman? person?] is dead, he came and he told them that you should not blame that woman,

84
hɔɛ 
hɔ 
1 
say 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ika 
yi1 
we 
ka 
ka5 
Past 
ko 
ko 
Perf 
hɔm 
wɔm 
wɔm4 
tell 
wanthem 
wanthem 
wantɛm 
young woman 
dɛ 
dɛ 
1 
the 
woth 
woth 
woth1 
carry 
bo 
bo 
bo2 
Emph 
kun 
kũ̀n 
kun 
belly 
ma 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
gbemɔ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
aot 
aot 
aot 
out 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
gbemɔ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
hɔspitulai 
hɔspitul 
hɔspith 
hospital 
ai 
ai1 
in 

he said we had told the woman that when ever she got pregnant, she should not give birth out, she should come to the hospital.

85
Yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
ha 
hã 
ka 
ka 
ka5 
Past 
stich 
stich 
stich 
stitch 
kun 
kũ̀n 
kun 
belly 
wɔɛ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ko 
ko 
ko1 
to 
lɔ 
lɔ 
1 
where (Rel, lɔ) 
gbemɛkɛ 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
ho 
ho 
ho1 
come out 
kaɛ 
ka 
ka2 
here 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

When her belly was stitched, where the baby comes out,

86
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
ŋɔi 
ŋɔ 
2 
how 
-i 
-i2 
and 
stich 
stich 
stich 
stitch 
ahɔl 
à- 
a- 
NCM-ha 
hɔl 
hɔl1 
mouth 
siɛ 
si 
si1 
know 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
komɔɛ 
komɔ 
komɔ1 
baby 
ɛ 
1 
the 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
hundɛ 
hun 
hun1 
come 
dɛ 
1 
the 
honi 
honi 
honi 
get out 
bo 
bo 
bo2 
completely 

They had stitched the exit mouth, you know when the baby is about to come, after it is out,

87
aftabakɛ 
aftabak 
aftabak 
afterbirth (Eng) 
ɛ 
1 
the 
vɛ 
vɛ 
1 
thus 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
le 
lê 
le2 
stay 
rɛsthɛ 
rɛsth 
rɛsth 
rest 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 

the after birth rest a bit.

88
pabondɛ 
pabondɛ 
pabondɛ 
if 
fli 
fli 
fili 
really 
ni 
ni 
ni1 
when 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
rɛdi 
rɛdi 
rɛdi 
ready 
ha 
hã 
hun 
hun 
hun1 
come 
hɛ 
hɔ 
hɔ 
2 
it (hɔ) 
ha 
hã 
ni 
ni 
ni1 
like 
ki 
ki 
ki1 
this 

If really it is ready to come out, it will make like this,

89.1
hɔ 
hɔ 
2 
it (hɔ) 
hani 
hani 
hani2 
make 
ki 
ki 
ki1 
this 
hɔ 
hɔ 
2 
it (hɔ) 
chaini 
chaini 
chaini 
rise up 
fli 
fli 
fili 
really 
ŋɛ 
ŋɛ 
ŋɛ 
like 
chanthɛ 
chanth 
chanth 
baby 
ɛ 
1 
the 

make like this, it rises up again like a baby.

89.2
Mɔni 
mɔ 
2 
you (Obj) 
ni 
ni1 
presently 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
ha 
hã 
ki 
ki 
ki1 
this 
mɔni 
mɔ 
2 
you (Obj) 
ni 
ni1 
presently 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
kithik 
ŋɔi 
ŋɔ 
2 
how 
-i 
-i2 
and 
honi 
honi 
honi 
get out 
wai 
wai 
wai2 
quietly 

you just make like this, you just press then it comes out easy.

90
Hɔ 
hɔ 
1 
say 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ŋa 
ŋá 
ŋa2 
you (pl) 
ma 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
blem 
blem 
blem 
blame (Eng) 
wanthɛmdɛ 
wanthɛm 
wantɛm 
young woman 
dɛ 
1 
the 
afterbakɛ 
afterbakɛ 
aftabak 
afterbirth (Eng) 
nai 
nai 
nai 
road 
landɛ 
landɛ 
landɛ 
that 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
kanthka 
kanthka 
kanthka 
block 
gbaŋ 
gbaŋ 
gbaŋ2 
tightly 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
Indef (hɔ) 
che 
che 
che1 
be 
bɔ 
bɔ 
3 
be able 
honi 
honi 
honi 
get out 

He said, Don't you blame the woman, the after road was blocked, it can't come out.

91
wanthɛmdɛ 
wanthɛm 
wantɛm 
young woman 
dɛ 
1 
the 
ka 
ka 
ka5 
Past 
le 
lê 
le2 
remain 
blid 
blid 
blidin 
bleeding (Eng) 
te 
te 
tee1 
on-and-on 
ni 
ni 
ni1 
and 
hu 
hu 
wu1 
die 

The woman kept bleeding until she died.

92
So 
so 
so3 
so (Eng) 
ko 
ko 
ko1 
in 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi1 
delivery 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

So in all the deliverings you have done?

93
wɔn 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
-n 
-n1 
self 
kɛndɛ 
kɛndɛ 
vɛ 
vɛ 
1 
that 
lɔ 
lɔ 
1 
where (Rel, lɔ) 
asɔthɔ 
a2 
1sg 
sɔthɔ 
sɔthɔ 
get 
bo 
bo 
bo2 
at all 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
prɔblɛm 
problem (Eng) 

It is the only one where I ever had a problɛm.

94
Ko 
ko 
ko1 
in 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi1 
delivery 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
nko 
you (Subj) 
ko 
Perf 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
handɔ 
handɔ̂ 
handɔ 
who 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
chaŋ 
chaŋ 
chaŋ1 
surpass 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
che 
che 
che1 
be 
fɔi 
fɔi 
fɔi 
easy 

In all the deliverings you have delivered which one is the easiest?

95
yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
nɔɛ 
nɔ 
nɔ 
person 
ɛ 
1 
the 
wɔ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
koŋ 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
gbemɔ 
gbem 
gbem1 
give birth 
-ɔ 
-o 
EV 
libul 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
bùl 
bul2 
one 
mɔikɛ 
mɔikɛ 
muɛkɛ 
approaches 
tiŋdɛ 
tiŋ 
tiŋ1 
two 
dɛ 
1 
the 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
within 

When a person would have given birth for the first time making it two.

96
Kɛ 
kɛ 
1 
but 
gbemɔ 
gbemɔ 
bear 
nseiɛ 
nse 
nse 
first 
ɛ 
1 
the 
primi 
primi 
primi 
preemy 
ye 
ye 
ye1 
then 
pɔ 
pɔ 
2 
people 
hɔ 
hɔ 
1 
say 
primiɛ 
primi 
primi 
preemy 
ɛ 
1 
the 
vɛ 
vɛ 
1 
so 
aagbemɔ 
aa 
aa1 
that 
gbemɔ 
bear 
landɛ 
landɛ 
landɛ 
that 
kɔ 
kɔ 
3 
it 
kath 
kath 
kath 
hard 

But the first birth giving primi, When they say primi, that birth giving is difficult.

97
Gbemɔɛ 
gbem 
gbem1 
bear 
-ɔ 
-o 
EV 
ɛ 
1 
the 
kɔ 
kɔ 
3 
it 
bi 
bi 
bi1 
have 
stej 
stej 
stej 
stages 

Giving birth has stages.

98
Pamdɛ 
pamdɛ 
pabondɛ 
if 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
wɔɛ 
wɔ 
1 
him (wɔ) 
ɛ 
1 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
which (Rel) 
tipɛ 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
nɛki 
nɛki 
nɛki 
be painful 
et-o-klɔk 
etoklɔk 
etoklɔk 
eight o'clock 
oki 
oke 
oke 
okay 

If the pregnancy begins to hurt at eight o clock, okay

99
paliioki 
pâli 
pali 
whole day 
ioki 
tɛmpim 
tɛmpim 
tɛmpum 
perhaps 
te 
te 
tee1 
until 
ki 
ki 
ki2 
Near-Fut 
et-o-klɔk 
etoklɔk 
etoklɔk 
eight o'clock 
ichɔl 
ichɔl 
chol1 
at night 
wɔni 
wɔni 
wɔni1 
before 
huŋ 
huŋ 
hun2 
Incipient 
gbemɔ 
gbemɔ 
give birth 

the whole day, some times until eight o clock in the evening before giving birth.

100
Kɛ 
kɛ 
1 
but 
ayema 
ya2 
yema 
yema1 
want 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
yi 
yi 
yi2 
ask 
yi 
yi 
yi3 
question 
bul 
bùl 
bul2 
one 

But I just want to ask you one question,

101
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
1 
the 
ki 
ki 
ki1 
this 
la 
la 
la1 
that Rel 
mɔɔ 
mɔɔ 
2 
you (Obj) 
ki 
ki 
ki1 
this 
kunɛ 
kunɛ 
kunɛ 
within 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
be happy 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
lan 
la 
la1 
it 
-n 
-n1 
Emph 
ŋa 
ŋa 
mɔm 
mɔ̀m 
mɔm 
you 
che 
che 
che3 
Prog 
gbemi 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ahindɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
nyin 
nyin 
people 
dɛ 
1 
the 
fli-fli 
fli-fli 
flifli 
really-really 

This midwife work that you are in, are you happy for you to be just delivering?

102
Ya 
yà 
ya2 
la 
la 
la1 
it 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
be happy 
fli 
fli 
fili 
really 
ha 
ha 
ha1 
for 
haŋ 
haŋ 
mpanth 
m- 
n- 
NCM-ma 
panth 
panth1 
work 
haŋ 
haŋ 
ha1 
for 
pɔkimdɛ 
pɔk 
pɔk1 
country 
im 
mi1 
my 
dɛ 
1 
the 

I am happy about that really to work for my country,

103
bikɔs 
bikɔs 
bikɔs 
because 
yɛ 
yɛ 
yɛ 
when 
ha 
hã 
ka 
ka 
ka5 
Past 
yɔkim 
yɔk 
yɔk 
take 
im 
mi1 
me 
yɛ 
yɛ 
yɛ 
then 
ha 
hã 
wɔ 
wɔ 
ha 
ha 
ha1 
for 
kagbɔrɔ 
kagbɔrɔ 
kagbɔrɔ 
Kagboro 
lanlabi 
lanlabi 
lanlabi 
therefore 
akɔ 
a2 
1sg 
kɔ 
2 
go 
akɔ 
a2 
1sg 
kɔ 
2 
go 
che 
che 
che3 
Prog 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

because when they took me, they said it was for Kagboro, that is why I am delivering.

104.1
Lanɔ 
lanɔ 
lanɔ 
that 
ya 
yà 
ya2 
gbemiɛ 
gbemi 
gbemi2 
deliver 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
fli 
fli 
fili 
really 

That is why I am really delivering.

104.2
Ya 
yà 
ya2 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
be happy 
ha 
hã 
lan 
la 
la1 
it 
-n 
-n1 
Emph 

I am happy about that.

105
Jaɛ 
ja 
ja 
reason 
ɛ 
1 
the 
labi 
labi 
labi 
why 
imɛmiɛni 
yi1 
we 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
be happy 
ŋa 
ŋa 
yaŋ 
yà 
ya2 
-ŋ 
-n1 
Emph 
chemɔ 
che 
che3 
Prog 
mɔ 
2 
you (Obj) 
vel 
vel 
vel1 
call 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
che 
che 
che3 
Prog 
mɔ 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
huŋ 
huŋ 
hun2 
Incipient 
yi 
yi 
yi2 
ask 
ɛ 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

The reason why we are happy to be calling to come and ask you,

106
mɔm 
mɔ̀m 
mɔm 
you 
mbi 
you (Subj) 
bi 
bi1 
have 
ja 
ja 
ja 
thing 
gbe 
gbe 
gbe 
many 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
ŋanɛ 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ŋa 
ŋa 
hunɔni 
hun 
hun1 
come 
-ɔ 
-o 
EV 
ni 
ni2 
Neg 
muɛ 
mu 
mu1 
still 
ɛ 
1 
the 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
ŋan 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
-n 
-n1 
Emph 
si 
si 
si1 
know 

you have many things for those that have not come yet to know.

107
So 
so 
so3 
so (Eng) 
labi 
labi 
labi 
why 
ichɔŋ 
yi1 
we 
chɔŋ 
chɔŋ … len 
like 
len 
len 
chɔŋ … len 
like 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
hin 
hi 
yi1 
we 
-n 
-n1 
Emph 
chemɔ 
che 
che3 
Prog 
mɔ 
2 
you (Obj) 
vel 
vel 
vel1 
call 

So that is why we like to call you.

108
Che 
che 
che1 
be 
risen 
risen 
risen 
reason 
pika 
pika 
pika 
other 
ŋɔ 
ŋɔ 
2 
it (hɔ) 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 

It is for no other reason.

109
ishiɛ 
yi1 
we 
shi 
si1 
know 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
ŋanɛ 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ŋa 
ŋa 
bia 
bia 
kɔ 
kɔ 
2 
go 
hundɛ 
hun 
hun1 
come 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 

We know that those that are going to come,

110
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
people 
bi 
bi 
bi1 
have 
intrɛst 
intrɛst 
intrɛst 
interest 
ko 
ko 
ko1 
to 
lanɛ 
lanɛ 
lanɛ1 
that 
laŋ 
la 
la1 
that Rel 
-ŋ 
-n1 
Emph 
nsiɛ 
you (Subj) 
si 
si1 
know 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 

would have interest in what you know.

111
So 
so 
so3 
so (Eng) 
sɛkɛ 
sɛ̀kɛ́ 
sɛkɛ 
thanks 
we 
we 
emph 
Abatokɛ 
Abatokɛ 
hɔbatokɛ 
God 
chema 
che 
che1 
be 
ma 
ma4 
with 
mɔni 
mɔ̀ 
2 
you (Obj) 
-n 
-n1 
Emph 
-i 

So thank you thank you, may the God be with you.