slc0005 Jalikatu B. Kumba Interview

1
Nande 
nande 
nante 
today 
sɔnde 
sɔnde 
sɔnde 
Sunday 
7th 
ɔf 
ɔf 
fɛbwari 
fɛbwari 
, 
iya 
iya 
2016 
2016 
2016 
2016 
. 

Today Sunday, the seventh of February, 2016.

2
yaŋ 
yà 
ya2 
I 
-ŋ 
-n1 
Emph 
Abdulai 
Abdulai 
Abdulai 
Abdulai 
Bɛndu 
Bɛndu 
Bendu 
Bendu 
nande 
nande 
nante 
today 
ako 
a 
a2 
1sg 
ko 
ko5 
Perf 
vel 
vel 
vel1 
call 
Jalikatu 
Jalikatu 
Jalikatu 
Jalikatu 
B 
B 
Kumba 
Kumba 
Kumba 
Kumba 
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
hun 
hun 
hun1 
come 
yi 
yi 
yi1 
us 
tongi 
tongi 
tonki 
show 
ŋal 
ŋal 
ŋal2 
about 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
. 

I, Abdulai Bendu, today I have called Jalikatu B. Kumba to come and ask her about herself.

3
ko 
ko 
ko1 
to 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
they 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
anya 
à- 
a- 
NCM-ha 
nya 
nya1 
people 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
, 
len-o-len 
lenolen 
lenolen 
everything 
la 
la 
la1 
that 
bia 
biya 
bia2 
would 
yema 
yema 
yema1 
like 
ŋa 
ŋa 
ŋa3 
Subord 
theliɛ 
theli 
theli 
say 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

Where she was born, her people, everything you would want to say.

4
ɛn 
ɛn 
ɛn 
and 
kumba 
kumba 
Kumba 
Kumba 
lanɛki 
lanɛki 
lanɛki 
this thing 
la 
la 
la1 
what-Rel 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Subj) 
hun 
hun 
hun1 
come 
theli 
theli 
theli 
say 
kaɛ 
ka 
ka2 
here 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
, 

And Kumba, this thing you are coming to say,

5
nɔ 
nɔ 
nɔ 
person 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
ndɔndɔ 
anyone 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
yema 
yema 
yema1 
want 
ŋa 
ŋa 
ŋa3 
Subord 
the 
the 
the 
hear 
laɛ 
la 
la1 
it 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
la 
la 
la1 
it 
bia 
biya 
bia2 
would 
the 
the 
the 
hear 
wɔlɔ 
wɔlɔ 
hwɛlo 
world 
ka 
ka 
ka3 
in 
, 

anybody that may want to hear it would it in this world,

6
ŋanɛki 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ki 
ki1 
this 
kenɛki-kenɛki 
kenɛki-kenɛki 
kenɛki-kenɛki 
right now 
ɛn 
ɛn 
ɛn 
and 
ŋanɛ 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
Rel / 3pl (ha) 
bia 
biya 
bia2 
will 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
hundɛ 
hun 
hun1 
come 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
, 

the ones now-now and those that are going to come,

7
nrokɛ 
n- 
n- 
NCM-ma 
rok 
rok 
grandchild 
ɛ 
the 
, 
nrekiaɛ 
n- 
n- 
NCM-ma 
rèkíá 
rekia 
great-grandchild 
ɛ 
the 
, 
ŋanɛ 
ŋanɛ 
hanɛ 
those (ha) 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
Rel / 3pl (ha) 
bia 
biya 
bia2 
will 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
hundɛ 
hun 
hun1 
come 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
, 

the grandchildren, the great-grandchildren, those that are going to come,

8
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
bia 
biya 
bia2 
have to 
the 
the 
the 
hear 
la 
la 
la1 
it 
, 
labi 
labi 
labi 
why 
imɔ 
i 
yi1 
we 
mɔ 
mɔ2 
you (Obj) 
le 
le 
le4 
first 
yiyɛ 
yi 
yi2 
ask 
-yɛ 
-ɛ 
TMA 
labo 
lagbo 
lagbo 
if 
nyema 
n 
n 
you (Subj) 
yema 
yema1 
want 
la 
la 
la1 
it 

They would have to hear it, that is why we are asking for your permission.

9
aa 
aa 
aa2 
yes 
ayema 
a 
ya2 
I 
yema 
yema1 
want 
la 
la 
la1 
it 
. 

Yes, I like that.

10
Ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
mɔa 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
-a 
a1 
Q 
? 

What is your name?

11
ŋa 
ŋa 
ha1 
for 
mi 
mi 
mi1 
me 
ilellɛ 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
ɛ 
ɛ3 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
Jalikatu 
Jalikatu 
Jalikatu 
Jalikatu 
B 
B 
Kumba 
kumba 
Kumba 
Kumba 
. 

My own name is Jalikatu B Kumba.

12
Ndɔ 
ndɔ 
ndɔ 
where 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
bear 
mɔa 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
-a 
a1 
Q 
? 

Where were you born?

13
Pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
mi 
mi 
mi1 
me 
pɔkɛ 
pɔk 
pɔk1 
country 
ɛ 
the 
lɔɔ 
lɔɔ 
lɔ1 
there 
Nkenikoɛ 
Nkenikoɛ 
Nkenikoɛ 
Makeni 
. 

I was born in Makeni.

14
Nkeni 
nkeni 
Nkenikoɛ 
Makeni 
ko 
ko 
ko1 
to 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
? 

You were born in Makeni?

15
Aa 
aa 
aa2 
yes 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
miɛ 
mi 
mi1 
my 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

Yes, there I was born.

16
Det 
handɔ 
handɔ̂ 
handɔ 
what 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
mɔa 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
-a 
a1 
Q 
? 

You were born on what date?

17
Pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
mi 
mi 
mi1 
me 
paŋdɛ 
paŋ 
paŋ2 
month 
dɛ 
ɛ3 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
which (Rel) 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
wɔ 
wɔ 
hɔ1 
call 
Sɛptɛmbaɛ 
, 
paŋ 
pàŋ 
paŋ2 
month 
mɔikɛ 
mɔikɛ 
muɛkɛ 
around 
mɛnyɔllɛ 
mɛnyɔl 
mɛnhiɔl 
nine 
ɛ 
ɛ3 
the 
. 

I was born in the month that they call September, the ninth month.

18
Ba 
ba 
ba1 
father 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
your 
ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
wɔa 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-a 
a1 
Q 
? 

Your father what is his name?

19
Ba 
ba 
ba1 
father 
mi 
mi 
mi1 
me 
ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
Ibrahim 
Ibrahim 
Ibrahim 
Ibrahim 
Kumba 
Kumba 
Kumba 
Kumba 

My father's name is Ibrahim Kumba.

20
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ndɔ 
ndɔ 
ndɔ 
where 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
wɔa 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-a 
a1 
Q 
? 

Where was he born?

21
Nkeni 
nkeni 
Nkenikoɛ 
Makeni 
ko 
ko 
ko1 
to 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
wɔɛ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ɛ 
the 
. 

He was born in Makeni.

22
Lɔn 
lɔ 
lɔ1 
there 
-n 
-n1 
Emph 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
chala 
chal 
chal2 
stay 
-a 
-o 
EV 
pɛ 
pɛ 
pɛ3 
also 
? 

Is he also staying there?

23
aa 
aa 
aa2 
yes 
, 
lɔn 
lɔn 
lɔn 
there 
lɔiyɛ 
lɔ 
lɔ1 
there 
-i 
-i2 
Subj 
-yɛ 
ɛ1 
Cl-final 

Yes, there he is.

24
ŋan 
ŋa 
ŋa2 
you (pl) 
-n 
-n1 
Emph 
awɔ 
a- 
a- 
NCM-ha 
wɔ 
wɔ3 
how many 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
gbemda 
gbem 
gbem1 
bear 
da 
a1 
Q 
? 

How many of you he did gave birth to?

25
Wɛl 
wɛl 
wɛl 
well 
, 
iya 
i 
yi1 
we 
a- 
a- 
NCM-ha 
waŋ 
wàŋ 
waŋ2 
ten 
ni 
ni 
ni1 
and 
tiŋ 
tiŋ 
tin 
two 
. 

Well we are twelve.

26
ŋan 
ŋa 
ŋa2 
you (pl) 
-n 
-n1 
Emph 
gbi 
gbi 
gbi1 
all 
ŋa 
ŋa 
ŋa2 
you (pl) 
wɔi 
wɔi 
wɔɛ 
alive 
? 

You are all alive?

27
a-a 
aɂa 
aɂa 
no 
, 
i 
i 
yi1 
we 
cheni 
che 
che1 
be 
ni 
ni2 
Neg 
wɔi 
wɔi 
wɔɛ 
alive 
hin 
hi 
yi1 
we 
-n 
-n1 
Emph 
waŋ 
wàŋ 
waŋ2 
ten 
ni 
ni 
ni1 
and 
tindɛ 
tin 
tin 
two 
dɛ 
ɛ3 
the 
, 
hin 
hi 
yi1 
we 
-n 
-n1 
Emph 
wan 
wan 
waŋ2 
ten 
iko 
i 
yi1 
we 
ko 
ko5 
Perf 
leɛ 
le 
le2 
remain 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
. 

No, we are not all alive we the twelve, we are ten remaining.

28
So 
so 
so3 
so (Eng) 
bul 
bùl 
bul2 
one 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
huwɛ 
hu 
wu1 
die 
-wɛ 
-ɛ 
TMA 
? 

So one person died?

29
aŋa 
à- 
a- 
NCM-ha 
ŋa 
ŋa1 
people 
tiŋ 
tiŋ 
tin 
two 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
ko 
ko 
ko5 
Perf 
wuɛ 
wu 
wu1 
die 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
. 

Two people died.

30
Ba 
ba 
ba1 
father 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
la 
la 
la1 
what 
ŋaa 
ŋaa 
ŋaa 
do 
? 

Your father what does he do?

31
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ŋaa 
ŋaa 
ŋaa 
make 
ichek 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
chek 
chɛk 
farm 
? 

He makes farm.

32
Yenchek 
yenchek 
yenchɛk 
fish (pl) 
? 

Fish?

33
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ra 
ra 
ra2 
brush 
ichɛk 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
chɛk 
chɛk 
farm 
. 

He makes farm.

34.1
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ra 
ra 
ra2 
brush 
thichek 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
chek 
chɛk 
farm 
? 

He makes farms?

34.2
( 
aaa 
aaa 
aa2 
yes 
) 
Mɔm 
Mɔm 
mɔm 
you 
nchelɔ 
n 
n 
you (Subj) 
che 
che1 
be 
lɔ 
lɔ1 
there 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
ŋaa 
ŋaa 
ŋaa 
do 
mpanth 
m- 
n- 
NCM-ma 
panth 
panth1 
work 
? 

(Yes.) You don't you go to work there?

35
a-a 
aɂa 
aɂa 
no 
, 
a 
à 
a2 
1sg 
bo 
bo 
bo1 
just 
ka 
ka 
ka3 
with 
anti 
anti 
anti 
auntie 
miɛ 
mi 
mi1 
my 
ɛ 
the 
, 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
dumɔ 
dumɔ 
dumɔ 
raise 
miyɛ 
mi 
mi1 
me 
yɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

No, I’m just here with my aunty, she raised me up.

36
Mɔm 
mɔ̀m 
mɔm 
you 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
be 
komɔ 
komɔ 
komɔ1 
child 
nseiyɛ 
nsei 
nse 
first 
yɛ 
ɛ3 
the 
ko 
ko 
ko1 
to 
bamɔ 
ba 
ba1 
father 
mɔ 
mɔ2 
your 
? 

Are you the first child to your father?

37
a-a 
aɂa 
aɂa 
no 
o 
o 
o3 
Emph 
a 
à 
a2 
1sg 
komɔ 
komɔ 
komɔ1 
child 
mɔikɛ 
mɔikɛ 
muɛkɛ 
approaches 
tiŋ 
tiŋ 
tin 
two 
. 

No, I am the second child.

38
Ya 
yaa 
yaa 
mother 
mɔa 
mɔ̀ 
mɔ2 
your 
-a 
a1 
Q 
? 

What about your mother?

39
Yami 
yaa 
yaa 
mother 
mi 
mi1 
my 
wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
nkeni 
nkeni 
Nkenikoɛ 
Makeni 
ko 
ko 
ko1 
in 

My mother is just in Makeni.

40
Wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
wɔa 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-a 
a1 
Q 
? 

What is her own name?

41
Ilel 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
lel 
lel1 
name 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
Zainab 
Zainab 
Zainab 
Zainab 
Yebu 
Yebu 
Yebu 
Yebu 
Kumba 
Kumba 
Kumba 
Kumba 
. 

Her name is Zainab Yebu Kumba.

42
Wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
ndɔ 
ndɔ 
ndɔ 
where 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
bear 
wɔa 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-a 
a1 
Q 
? 

Where was she born?

43
Wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
people 
gbem 
gbem 
gbem1 
give birth 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
nra 
nra 
nra 
Ra 
ko 
ko 
ko1 
in 
. 

She was born in Ra village.

44
Nkeni 
nkeni 
Nkenikoɛ 
Makeni 
ko 
ko 
ko1 
to 
ntɛnt 
n- 
n- 
NCM-ma 
ntɛnt 
ntɛnt 
be near 
. 

Is it near Makeni?

45
Aa 
aa 
aa2 
yes 
. 

Yes.

46
Wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
kɛn 
kɛn 
kɛn1 
only 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
gbem 
gbem 
bear 
ŋan 
ŋa 
ŋa2 
you (pl) 
-n 
-n1 
Emph 
awaŋni 
a- 
a- 
NCM-ha 
waŋ 
waŋ2 
ten 
ni 
ni1 
and 
tindɛ 
tin 
tin 
two 
dɛ 
ɛ3 
the 
? 

Is she the only one that gave birth to the twelve of you?

47
A-a 
aɂa 
aɂa 
no 
o 
o 
o3 
Emph 
. 

No.

48
ŋa 
ŋa 
ŋa2 
you (pl) 
bi 
bi 
bi1 
have 
yanɔ 
yaa 
yaa 
mother 
nɔ 
nɔ 
person 
taa 
taa 
taa 
child 
? 

You have your mother?
??

49
aa 
aa 
aa2 
yes 
, 
ba 
ba 
ba1 
father 
mi 
mi 
mi1 
me 
bi 
bi 
bi1 
have 
ama 
à- 
a- 
NCM-ha 
maa 
maa 
wife 
ara 
à- 
a- 
NCM-ha 
ra 
ra1 
three 
. 

Yes, my father had three wives.

50
Ya 
yà 
ya2 
I 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
your 
wɔn 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
self 
pɛ 
pɛ 
pɛ3 
still 
wɔlɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
lɔ 
lɔ1 
there 
? 

Yamɔ la lɔ ŋa?

51
aa 
aa 
aa2 
yes 

Yes.

52
Yamɔ 
yaa 
yaa 
mother 
mɔ 
mɔ2 
your 
la 
la 
la1 
what 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
ŋa 
ŋaa 
ŋaa 
do 
? 

Your mother, what does she do there?

53
chala 
chal 
chal2 
sit 
-a 
-o 
EV 
bo 
bo 
bo1 
just 
che 
che 
che3 
Prog 
ŋa 
ŋaa 
ŋaa 
do 
beyen 
beye̦n 
beyen 
nothing 
. 

She is just seated their doing nothing.

54
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
bo 
bo 
bo1 
just 
wɔngul 
wɔngul 
wɔŋhul 
sell 
. 

She is just selling

55
Wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
wɔngul 
wɔngul 
wɔŋhul 
sell 
? 

Is she selling?

56
aa 
aa 
aa2 
yes 
, 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ŋa 
ŋaa 
ŋaa 
do 
yen 
yen 
yen 
something 
ton-ton 
tonton 
tonton 
small-small 
, 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
wɔngul 
wɔngul 
wɔŋhul 
sell 
sigrɛt 
sigrɛt 
sigaret 
cigarette 
, 
kɔt-kɔt 
kɔt-kɔt 
kɔt-kɔt 
cut tobacco 
. 

Yes, she does small-small things, she sell cigarette, cut-cut.

57
kɛ 
kɛ 
kɛ1 
but 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ko 
ko 
ko1 
with 
bamɔ 
ba 
ba1 
father 
mɔ 
mɔ2 
your 
? 

But is she is with your father?

58
aa 
aa 
aa2 
yes 

Yes.

59
I 
i 
yi1 
we 
yema 
yema 
yema1 
want 
ni 
ni 
ni1 
that 
wun 
wun 
hun1 
come 
ko 
ko 
ko1 
to 
ja 
ja 
ja 
matter 
tɔntho 
tɔntho 
tɔntho 
singing 
, 
la 
la 
la1 
that Rel 
ivelɛmɔ 
i 
yi1 
we 
velɛ 
vel1 
call 
mɔ 
mɔ2 
you (Obj) 
tenga-tengaɛ 
tengatenga 
tenkatenka 
actually 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

We want to now come to the singing aspect that we called you actually for.

60
Mɛnk 
mənk 
mɛnk 
time 
handɔ 
handɔ̂ 
handɔ 
what 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
ntipɛ 
n 
n 
you (Subj) 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
tɔndɛa 
tɔn 
tɔn1 
singing 
dɛ 
ɛ3 
the 
-a 
a1 
Q 
? 

What time did you started this singing?

61
wɛl 
wɛl 
wɛl 
well 
atipɛ 
a 
a2 
1sg 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
tɔn 
tɔn 
tɔn2 
sing 
nɛndɛ 
nɛn 
nɛn2 
year 
dɛ 
ɛ3 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
which (Rel) 
apothoɛ 
a- 
a- 
NCM-ha 
potho 
potho 
white people 
ɛ 
the 
ŋa 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
wɔ 
wɔ 
hɔ1 
call 
2013 
, 
te 
te 
tee1 
up to 
mɛnko 
mɛnk 
mɛnk 
year 
o 
o3 
Emph 
ki 
ki 
ki1 
this 
amu 
a 
a2 
1sg 
mu 
mu1 
still 
tɔndai 
tɔn 
tɔn1 
singing 
dai 
ai1 
in 
. 

Well, I started singing in the year that white people called 2013, up to this year I’m still singing.

62
Ina 
ina 
hina 
who 
tongiɛ 
tongi 
tonki 
teach 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
ŋa 
ŋa 
ŋa4 
how 
tɔnda 
tɔn 
tɔn2 
sing 
da 
a1 
Q 
? 

Who taught you how to sing?

63
I 
i 
yi1 
we 
chala 
chal 
chal2 
sit 
-a 
-o 
EV 
boɛ 
bo 
bo1 
just 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
ni 
ni 
ni1 
and 
iŋa 
i 
yi1 
we 
ŋaa 
ŋaa 
form 
group 
, 
iwɔ 
yi 
yi1 
we 
wɔ 
hɔ1 
say 
kaŋga 
gbo 
gbo 
gbo1 
just 
chɔchɛ 
chɔchɛ 
chɔch 
church 
lɔma 
lɔ 
lɔ1 
there 
ma 
ma2 
Neg-Hort 
rim 
rim 
rim1 
be boring 
, 

We just sat and decided to form a group, we say just for the church not to be boring,

64
so 
so 
ni 
ni 
ni1 
then 
ikancheya 
i 
yi1 
we 
kancheya 
pɛni 
pɛni 
pɛni 
practice 
tɔnthe 
tɔnthe 
tɔntho 
singing 
kanga 
chɔche 
chɔche 
chɔch 
church 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
che 
che 
che1 
be 
ni 
ni 
ni1 
so that 
ithe 
i 
yi1 
we 
the 
the 
understand 
mbolomdɛ 
m- 
n- 
NCM-ma 
bolom 
bolom1 
Bolom 
dɛ 
ɛ3 
the 
yenkɛlɛŋ-yeŋkɛlɛŋ 
yenkɛlɛŋ-yeŋkɛlɛŋ 
yenkɛlɛŋyenkɛlɛŋ 
very well 

so we should be practicing the singing habit just for the church to progress and for us to know the Sherbro language very well.

65
Kɛ 
kɛ 
kɛ1 
but 
nchɔŋ 
n 
n 
you (Subj) 
chɔŋ 
chɔŋ … len 
like 
tɔndɛ 
tɔn 
tɔn1 
singing 
dɛ 
ɛ3 
the 
len 
len 
chɔŋ … len 
love 
? 

But you do you like singing?

66
Aa 
aa 
aa2 
yes 
, 
a 
à 
a2 
1sg 
chɔŋ 
chɔŋ 
chɔŋ … len 
like 
la 
la 
la1 
it 
len 
len 
chɔŋ … len 
love 
. 

Yes, I like it.

67
I 
i 
yi1 
we 
yema 
yema 
yema1 
want 
ni 
ni 
ni1 
that 
hun 
hun 
hun1 
come 
ko 
ko 
ko1 
to 
siŋthɛ 
siŋ 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
nkache 
n 
n 
you (Subj) 
ka 
ka5 
Past 
che 
che3 
Prog 
siŋ 
sīŋ 
siŋ2 
play 
ko 
ko 
ko1 
to 
tallɛ 
taa 
taa 
youth 
ɛ 
ɛ3 
the 
. 

We want to come to the games you use to play when you were young.

68
Siŋthi 
siŋ 
siŋ1 
game 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
handɔ 
handɔ̂ 
handɔ 
what 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
nkache 
n 
n 
you (Subj) 
ka 
ka5 
Past 
che 
che3 
Prog 
siŋda 
siŋ 
siŋ2 
play 
da 
a1 
Q 
? 

What games did you use to play?

69
ya 
yà 
ya2 
I 
kache 
ka 
ka5 
Past 
che 
che3 
Prog 
taɛ 
taa 
taa 
young 
-ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
sinthɛ 
sin 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
the 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
akache 
a 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
once 
che 
che3 
Prog 
siŋdɛ 
siŋ 
siŋ2 
play 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
, 

When I was young the games I used to play,

70
siŋthɛ 
siŋ 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
they 
vel 
vel 
vel1 
call 
kukuu 
kukuu 
kukuu 
game 
, 

the games that is called ku-ku,

71
yɛ 
yɛ 
yɛ1 
when 
imath-mathnindɛ 
i 
yi1 
we 
mathmathnin 
mathmathnin 
hide-hide 
-dɛ 
-ɛ 
TMA 
apikandɛ 
à- 
a- 
NCM-ha 
pikan 
pokan 
boy 
dɛ 
ɛ3 
the 
ŋani 
ŋa 
ŋa1 
they / 3pl (ha) 
-n 
-n1 
Emph 
-i 
-i2 
and 
thoŋi-thoŋi 
thoŋi-thoŋi 
thoŋi-thoŋi 
run after?? 
siŋthɛ 
siŋ 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
vɛ 
vɛ 
vɛ 
that 
, 

when we hide-hide and the boys will run after us, (in) those games.

72
dɛn 
dɛn 
dɛn1 
then 
yɛ 
yɛ 
yɛ1 
when 
ibɛ 
i 
yi1 
we 
bɛ 
bɛ4 
put 
nkɔkaɛ 
n- 
n- 
NCM-ma 
kɔka 
kɔka 
shoe 
ɛ 
the 
lɛko 
lɛɛ 
lɛɛ 
ground 
ko 
ko1 
on 
, 
nyɔn 
doki 
doki 
loki2 
this 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
which (Rel) 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
they 
vellɛ 
vel 
vel1 
call 
-lɛ 
-ɛ 
TMA 
balansbɔllɛ 
balansbɔl 
balansbɔl 
balanced-ball 
ɛ 
ɛ3 
the 
. 

Then we would put our shoes on the ground, this thing we called balanced ball.

73
I 
i 
yi1 
we 
koi 
koi 
kuɛ 
take 
pisthɛ 
pis 
pis 
piece of cloth 
th 
th 
NCM-tha 
ɛ 
the 
iraparapa 
i- 
i- 
NCM (hɔ) 
raparapa 
raparapa 
wrapping 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
iŋakɔ 
i 
yi1 
we 
ŋaa 
ŋaa 
form 
kɔ 
kɔ3 
it 
mɔi 
mɔi 
muɛ 
be like 
bɔl 
bɔl 
bɔl2 
ball 
, 

We would take small pieces of cloth we make it like ball,

74
so 
so 
so3 
so (Eng) 
wɔnɛ 
wɔnɛ 
wɔnɛ 
anyone 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
vɛ 
vɛɛ 
vɛɛ2 
throw at 
thɔmwɔɛ 
thɔm 
thɔm 
companion 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ɛ 
the 
, 
wɔnɛ 
wɔnɛ 
wɔnɛ 
this (wɔ) 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
they 
bɛŋ 
bɛŋ 
bɛŋ1 
hit 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
bo 
bo 
bo1 
just 
, 
wɔi 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-i 
-i2 
and 
ko 
ko 
ko2 
there 
sɛm 
sɛm 
sɛm1 
stand 
, 

so anybody that threw the ball at the other one, the one the ball will touch would stand out,

75.1
ŋalɛ 
ŋalɛ 
halɛ 
other 
wɔ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
bɛŋ 
bɛŋ 
bɛŋ1 
hit 
wɔɛ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
ɛ 
ɛ1 
Cl-final 
, 
wɔnbɛ 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-n 
-n1 
Emph 
bɛ 
bɛ1 
self 
wɔi 
wɔ 
wɔ1 
3sg 
-i 
-i2 
and 
lɔi 
lɔi 
lɔi 
enter 
. 

and the other person would come in.

75.2
Siŋthɛ 
siŋ 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
ɛ 
the 
thavɛ 
tha 
tha1 
them (tha) 
vɛ 
vɛ 
that 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
yaŋ 
yà 
ya2 
I 
-ŋ 
-n1 
Emph 
akache 
a 
a2 
1sg 
ka 
ka5 
once 
che 
che3 
Prog 
siŋdɛ 
siŋ 
siŋ2 
play 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

So those are the games I used to play.

76
Siŋthɛ 
siŋ 
siŋ1 
game 
th- 
thi- 
NCM (tha) 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
vɛ 
vɛ 
vɛ 
that 
tha 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
nlonigbo 
n 
n 
you (Subj) 
lonigbo 
lonibo 
remember 
ntenɛ 
n 
n 
you (Subj) 
ten 
tɛn 
remember 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
lɛ 
lɛ 
lɛ2 
that 
nkache 
n 
n 
you (Subj) 
ka 
ka5 
Past 
che 
che3 
Prog 
siŋ 
sīŋ 
siŋ2 
play 
? 

Those are the only games you remembered that you used to play?

77
Be 
be 
be 
no 
thipika 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
pika 
pika 
other 
thalɔ 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
lɔ 
lɔ1 
there 
kɛ 
kɛ 
kɛ1 
but 
ache 
a 
a2 
1sg 
che 
tha 
tha 
tha1 
they (tha) 
bɔ 
bɔ 
bɔ3 
be able 
ku 
ku 
gbe 
gbe 
gbe 
many 
. 

No, there are other ones but there are too many.
??

78
ikoi 
i 
yi1 
we 
koi 
kuɛ 
take 
bang 
baŋ 
bank 
rope 
li 
li- 
li- 
NCM-lɔ 
thanthɛndoki 
thanthɛn 
thanthɛn 
ordinary 
doki 
loki2 
this 
ikɔ 
i 
yi1 
we 
kɔ 
kɔ2 
go 
pɛnka 
pɛnka 
pɛnka 
jump 
. 

We take this ordinary rope we jump with it.

79
Ikoi 
i 
yi1 
we 
koi 
kuɛ 
take 
bithi 
bithi 
bithir 
bottle 
thiseko 
thi- 
thi- 
NCM (tha) 
seko 
seko 
hook?? 
ki 
ki 
ki1 
this 
, 
thanɛ 
thanɛ 
thanɛ 
that (tha) 
thakoŋ 
tha 
tha1 
Rel (tha) 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
pɛli 
pɛli 
pɛli 
broken?? 
vɛ 
vɛ 
vɛ 
that 
, 

We take the bottle of hooks, those broken ones,

80
inan 
i 
yi1 
we 
nan 
nan 
draw 
gballɛ 
gbal 
gbal4 
line 
ɛ 
ɛ3 
the 
, 
ilɔ 
i 
yi1 
we 
lɔ 
lɔ1 
there 
pɛngi-pɛngi 
pɛngipɛngi 
pɛngipɛngi 
jumping 
, 
ikik-kik 
i 
yi1 
we 
kikkik 
kikkik 
kick 
. 

we draw the line, we keep jumping, kicking.

81
Nɛn 
nɛn 
nɛn2 
year 
ndɔ 
ndɔ 
ndɔ 
what 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
hun 
hun 
hun1 
come 
Shenge 
Shenge 
shenge 
Shenge 
ka 
ka 
ka2 
here 
a 
à 
a1 
Q 
? 

When did you came to Shenge here?

82
Acheŋɔni 
a 
a2 
1sg 
che 
che1 
be 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
ni 
ni2 
Neg 
pɛ 
pɛ 
pɛ3 
anymore 
lonibolɛ 
lonibo 
lonibo 
remember 
lɛ 
lɛ2 
that 
, 
bikɔs 
bikɔs 
bikɔs 
because 
pɔ 
pɔ 
pɛ2 
they 
chiɛmi 
chi 
chi 
bring 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
mi 
mi1 
me 
ka 
ka 
ka2 
here 
yaŋ 
yà 
ya2 
I 
-ŋ 
-n1 
Emph 
taa 
taa 
taa 
child 
, 

I would not remember it because I was brought here when I was very young

83
ya 
yà 
ya2 
I 
mɛlɛ 
mɛl 
mɛl 
leave 
-ɛ 
-ɛ 
TMA 
bo 
bo 
bo1 
just 
mɔɔ 
mɔɔ 
mɔ2 
you (Subj) 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
that 
anti 
anti 
anti 
auntie 
miɛ 
mi 
mi1 
my 
ɛ 
the 
ka 
ka 
ka5 
Past 
chi 
chi 
chi 
bring 
mi 
mi 
mi1 
me 
ka 
ka 
ka2 
here 
te 
te 
tee1 
until 
tide 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
alɔmu 
ki 
ki 
ki1 
this 

I left ?? that my auntie brought me here until ??
lost translation??

84
Nkeni 
nkeni 
Nkenikoɛ 
Makeni 
ko 
ko 
ko1 
to 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
che 
che 
che3 
Aux 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
tɛm-o-tɛm 
tɛmotɛm 
tɛmotɛm 
all the time 
? 

Makeni do you go there all the time?

85
aa 
aa 
aa2 
yes 
, 
a 
à 
a2 
1sg 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
lem 
lem 
lem1 
go?? 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
. 

Yes, I do go there.

86
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Subj) 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
there 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
nɛn-o-nɛn 
nɛnonɛn 
nɛnonɛn 
every year 
? 

Do you go there every year?

87
Ivin 
ivin 
ivin 
even 
paŋ-o-paŋ 
paŋopaŋ 
paŋopaŋ 
every month 
. 

Even every month.

88
Kenɛki 
kenɛki 
kenɛki 
right now 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
skul 
skûl 
skul 
school 
? 

Right now do you go to school?

89
Yɛ 
yɛ 
yɛ1 
when 
laioɛ 
laioɛ 
laiowɛ 
as it is now 
ache 
a 
a2 
1sg 
che 
che3 
Prog 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
skul 
skul 
skul 
school 
. 

As it is now, I don’t go to school.

90
Kɛ 
kɛ 
kɛ1 
but 
n 
n 
n 
you (Subj) 
ka 
ka 
ka5 
used to 
che 
che 
che3 
Prog 
kɔ 
kɔ 
kɔ2 
go 
skul 
skûl 
skul 
school 
? 

But you used to go to school?

91
Aa 
aa 
aa2 
yes 
. 

Yes.

92
Ka 
ka 
ka2 
here 
lɔ 
lɔ 
lɔ1 
where (Rel, lɔ) 
nkache 
n 
n 
you (Subj) 
ka 
ka5 
Past 
che 
che3 
Prog 
bulɔɛ 
bulɔ 
bulɔ 
attend school 
ɛ 
the 
? 

You used to go to school here?

93
Ka 
ka 
ka2 
here 
ya 
yà 
ya2 
I 
tipɛ 
tipɛ 
tipɛ 
begin 
skullɛ 
skûl 
skul 
school 
ɛ 
ɛ3 
the 
. 

I started school here.

94
Wɛl 
wɛl 
wɛl 
well 
imɛmiɛni 
i 
yi1 
we 
mɛmiɛni 
mɛmiɛni 
be happy 
ŋa 
ŋa 
ŋa4 
that 
hin 
hi 
yi1 
we 
-n 
-n1 
Emph 
sɔthɔ 
sɔthɔ 
sɔthɔ 
have 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
, 
yɛbilaɛ 
yɛbilaɛ 
yɛbilaɛ 
the reason is 
, 
yɛ 
yɛ 
yɛ1 
after 
ŋkoŋ 
ŋ 
n 
you (Subj) 
koŋ 
koŋ5 
Perf 
ndɔio 
ki 
ki 
ki1 
this 
tɔn 
tɔn 
tɔn2 
sing 
chɔchai 
chəch 
chɔch 
church 
ai 
ai1 
in 
, 

Well we are happy to have you, the reason is, after you have sung for us in the church,
??

95
yi 
yi 
yi1 
we 
chɔŋ 
chɔŋ 
chɔŋ … len 
like 
weɛ 
we 
we3 
way 
ɛ 
the 
ŋɔ 
ŋɔ 
hɔ2 
it (hɔ) 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
tɔndɛ 
tɔn 
tɔn1 
singing 
dɛ 
ɛ3 
the 
lendɛ 
len 
len 
something 
dɛ 
ɛ1 
Cl-final 
. 

we like the way you sing.

96
So 
so 
so3 
so (Eng) 
labi 
labi 
labi 
why 
iwɔ 
yi 
yi1 
we 
wɔ 
hɔ1 
say 
ni 
ni 
ni1 
that 
ivel 
i 
yi1 
we 
vel 
vel1 
call 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 
ni 
ni 
ni1 
and 
ihuŋmɔ 
i 
yi1 
we 
huŋ 
hun1 
come 
mɔ 
mɔ2 
you (Obj) 
yi 
yi 
yi2 
ask 
yithlan 
yith 
lan 
lan1 
that 
we 
we 
we2 
emph 
. 

So that is why we say we should call you and ask you about that.

97
Sɛkɛsɛkɛ 
sɛkɛsɛkɛ 
sɛkɛsɛkɛ 
thankyou 
we 
we 
we2 
emph 
, 
Hɔbatokɛ 
Hɔbatokɛ 
hɔbatokɛ 
God 
che 
che 
che1 
be 
ma 
ma 
ma4 
with 
mɔ 
mɔ̀ 
mɔ2 
you (Obj) 

So thank you for that, may God be with you.